Thứ Sáu, 10 tháng 1, 2020

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 54


Tứ Đại Giai Nhân

Tình cờ lên mạng facebook rong chơi, thơ thẩn, thẩn thơ với nhân tình thế thái. Bỗng thấy tấm ảnh chụp nghệ sĩ ngâm thơ Trần Thu Hà với 3 người bạn gái, chắc là bạn học cùng lớp hay là bạn gái thuở thiếu thời hoa niên nở rộ. Những bông lan cuối thu để sắp sang mùa đông băng giá vẫn còn hương sắc nồng nàn như nuối tiếc những ngày xuân đã qua. Thu Hà cười bảo: Mọi người ơi!  Đây là tứ đại giai nhân nè. Tôi thấy câu nói vô tình của Thu Hà hay hay ngồ ngộ, thấy lòng mình đang tràn trề hửng khởi mới gõ liền một mạch bài thơ “ Tứ Đại Giai Nhân“. Cứ tưởng chỉ là tếu táo cho vui không ngờ đọc lại và hôm nay được nghe Thu Hà diễn ngâm mới giật mình thì ra bài thơ ngẫu hứng của mình cũng da diết tình tứ ý nghĩa ra phết.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 53


Sầu Ly Ai Oán (5)

Sầu Ly Ai Oán của tôi viết theo thể thơ lục bát còn rất dài, nhưng nghệ sĩ Thu Hà chỉ ngâm đến băng video số 5 thôi thì dừng lại không muốn ngâm tiếp nữa. Vì các đoạn sau toàn tả cảnh đâm chém máu me  đầm đìa như trong kiếm hiệp. Mới đầu tôi chỉ nghĩ bụng mình làm một cuộc kim thiền thoát xác, hồn Trương Ba da hàng thịt. Nghĩa là tôi tự hóa thân mình vào nàng công chúa hay hoàng thái hậu Ngọc Hân để gọi hồn chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ  về, nghĩa là tôi phải đóng làm 3 vai diễn: Lu Hà, Ngọc Hân và Quang Trung. Trong thơ tôi phải thể hiện cái khí phách của Quang Trung, cái dịu hiền nhân hậu của Ngọc Hân, tôi phải tự thăng hoa tâm hồn thể xác tôi sao cho thật ướt át êm ái trong mộng như sảy ra ở  ngoài đời thật.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 52


Sầu Ly Ai Oán (4)

Thiết tưởng tâm hồn chúng ta lẽ naò lại chai sạn không thể rung cảm mà không choáng ngp chìm đắm trong lời thơ, giọng ngâm của Thu Hà, trong tiếng nhạc nền sầu thảm bi ai oán hận như người cung nữ trong cung cấm hay người thiếu phụ chờ chồng trong hai tác phẩm kinh điển Cung Oán Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm ở video số 3. Thơ và ngâm thơ như thế mà vẫn còn chê thì không biết như thế nào mới là hay? Ai có thể đủ trình độ tài năng để định gía chung cho tiêu chuẩn nghệ thuật? Bây giờ mời các bạn nghe tiếp video số 4 của Thu Hà, nhẩn nha dừng lại để đọc những lời bình giảng của tôi về ý nghĩa của những câu chữ trong thơ. Tôi chỉ tập trung  vào những chữ những câu mà tôi cho rằng khó hiểu để Thu Hà và mọi người thẩm thấu hết cái hay vẻ đẹp của chữ viết và tiếng nói Việt Nam. Tôi không như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tuyên bố thẳng thừng nhạc ông ta viết ra cấm hỏi ý nghĩa :
- Tôi viết nhạc ra mọi người thưởng thức, còn tôi không bao giờ giải thích ý nghĩa là tôi muốn thử trí thông minh của các bạn.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 51


Sầu Ly Ai Oán (3)

Bây giờ các bạn lại cùng tôi nghe tiếp theo băng video thứ 3. Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm. Tôi phải ôm bụng mà cười khi thấy Thu Hà tranh cãi với một người về tôi là Nam Hay Nữ? Thu Hà cứ một mực tôi là Nam còn người kia nghi tôi là Nữ. Tôi không tin người kia nghi tôi là nữ mà chỉ giả vờ khen tôi lấy lệ rồi  mượn gió bẻ măng vì Nam gì mà mang tên Nữ? Lu Hà rõ ràng là tên con gái.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 50


Sầu Ly Ai Oán (2)

Nghe tiếp theo video thứ 2, Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm, tôi nghe mà rưng rưng nước mắt. Tôi thương cho dân tộc Việt Nam, thương cho nỗi bất hạnh của bao kiếp phận hồng nhan tài hoa bạc mệnh cổ kim xưa nay từ công chúa Huyền Trân, nữ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ, thương cho vua Quang Trung yểu mạng và thái hậu Ngọc Hân lẻ loi giữa nơi hang hùm nọc rắn. Tôi miên man sầu tưởng về những vần thơ lục bát về những tình tiết tôi mô tả trong thơ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 49



Sầu Ly Ai Oán (1)

Sầu Ly Ai Oán một bài thơ lục bát dài viết theo thể trường ca bi oán phỏng theo tâm trạng bà Bắc Cung Hoàng Hậu Lê Ngọc Hân khóc chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ. Bà Lê Ngọc Hân đã viết bài thơ song thất lục bát dài bằng chữ nôm với tên đề: “Ai Tư Vãn“. Tôi tạm giải nghĩa nôm na : Ai là ai oán, tư là riêng tư, vãn là than vãn.
Bài thơ khóc chồng cũng là một bản điếu văn đọc trước bài vị linh cữu vua Quang Trung.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Trần Thu Hà Diễn Ngâm Phần 48


Trời em ngâm hay qúa. Anh nghe mà thấy cay cay khoé mắt bởi câu thơ mà chính tự anh tay viết ra:
“Trần gian sao lắm điêu linh
Cánh bèo trôi nổi phận mình về đâu?“

Cuôc đời này thật là vô thường, ngắn ngủi như kiếp phù du bèo bọt, một tiếng trống đưa ma là kết thúc tất cả vui buồn giận hờn nuối tiếc khổ hạnh. Hành trang ta mang theo về thế giới bên kia vẫn chỉ là hai bàn tay trắng, có chăng chỉ là những kỷ niệm thơ ca du duơng cùng với tiếng gió, sóng gào, biển động, mưa rơi, thác đổ, suối reo. Tiếng vọng của âm thanh hang đá lạnh lẽo hoang vu.

Cám ơn em gái nhiều lắm. Thật là một hiện tượng cảnh giới tâm linh ngâm thơ tuyệt vời.

Xót xa nửa trái tinh cầu, năm canh trằn trọc bóng câu vội vàng là đoạn kết của cả hai bài thơ ngâm như phảng phất dư âm trong không trung. Nửa trái tinh cầu là anh ở bên nửa này trái đất, khi anh còn ngủ thì em thức dậy rồi. Bóng câu là anh muốn ám chỉ bóng vó ngựa vút qua song cửa sổ vội vàng chỉ cuộc đời anh đã nửa thế kỷ rồi. Tuy còn khoẻ mạnh nhưng cũng là hoàng hôn lá rụng về cội, cáo gìa quay đầu về núi mà rơm rớm nước mắt, ngựa hồ nghe gió bắc phương mà hí lên , con chim bắc làm tổ cành nam để nhớ về phưong nam là noi sinh ra nó. Giống như tâm trạng anh nhớ quê huơng Viêt Nam lắm Thu Hà ơi!

Nói dại sau này nhỡ anh có chết đi thì cũng nằm ở khu trung tâm nghĩa địa thành phố nào đó thôi. Mùa đông chắc là tuyết rơi nhiều lằm, đâu ấm áp nghe tiếng chim chèo bẻo chìa vôi chíp chíp như ở miền nhiệt đới có gió nồm nam hiu hiu thổi. Bài thơ này các ông các bà Việt Kiều biết trân trọng mà ngâm nga cho vui nhỉ mà khuây khỏa nỗi lòng. Còn nhược bằng khinh rẻ coi thuờng thì anh cũng đành chịu, biết làm sao được hả em?

-Trần Thu Hà: “ Anh nói hay quá, Con người ai cũng có nguồn cội, anh cũng vậy thôi, thôi thì đâu cũng là quê hương, anh đừng quá sầu thảm tấm lòng anh trái tim anh đã luôn hướng về quê hương đất mẹ còn gì vậy tốt rồi, chỉ cần quê hương trong tâm trí trái tim anh là đủ rồi, anh hiểu không, đâu phải cứ trên mảnh đất chôn nhau cắt rốn mới là quê hương “

Nghệ sĩ Thu Hà ngâm thơ tôi cả 3 bài liền:
1. Thổn Thức Làm Sao
2. Ngâm Nữa Đi Em
3. Trăng Treo Cổ Mộc